Kedi Beslenmesi Rehberi
Kedinizin sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmesi için doğru beslenme kritik öneme sahiptir. Yaşa özel mama seçimi, günlük kalori hesaplama, özel durumlar için diyet önerileri ve beslenme programı oluşturma hakkında bilmeniz gereken her şey. Beslenme ile ilgili sağlık sorunları için kedi hastalıkları rehberimize göz atın.
Kişiselleştirilmiş Beslenme Danışmanlığı
Her kedi benzersizdir. Yaş, kilo, aktivite seviyesi, sağlık durumu ve ırka göre besin ihtiyaçları değişir. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kediniz için özel beslenme programı oluşturmak için veteriner beslenme danışmanlığı almanızı öneririz.
Özel Durumlar: Kronik hastalık, alerji, obezite gibi durumlarda veteriner reçeteli mama gerekebilir.
Kedilerin Besin İhtiyaçları
Kediler obligat karnivor (zorunlu etçil) hayvanlardır. Hayvansal protein ve belirli aminoasitler olmadan yaşayamazlar. İşte kediler için kritik besinler:
Protein (Hayvansal)
Minimum %26 (yetişkin), %30 (yavru)
Kedi obligat karnivor olduğu için hayvansal protein şarttır. Kas gelişimi, bağışıklık sistemi ve organ sağlığı için kritik.
Tavuk, hindi, balık, kuzu, sığır eti
⚠️ Önemli: Bitkisel protein kedi için yeterli değildir.
Yağ Asitleri (Omega-3, Omega-6)
Minimum %9 (yetişkin), %12 (yavru)
Enerji kaynağı, tüy sağlığı, beyin gelişimi, anti-inflamatuar etki.
Balık yağı, tavuk yağı, ayçiçek yağı
⚠️ Önemli: Aşırı yağ obeziteye yol açar.
Taurin (Aminoasit)
Minimum 0.1% (yetişkin)
Kalp sağlığı, göz sağlığı, üreme sistemi için hayati. Kediler taurin sentezleyemez.
Özellikle et ve organ etlerinde bulunur
⚠️ Önemli: Taurin eksikliği körlük ve kalp hastalığına yol açar.
Vitamin A (Retinol)
5000 IU/kg (yetişkin)
Görme, bağışıklık, deri sağlığı. Kediler beta-karoteni A vitaminine çeviremez.
Karaciğer, balık yağı, ticari mama katkısı
⚠️ Önemli: Mutlaka hayvansal kaynaklı olmalı.
Karbonhidrat
Maksimum %10-15 (düşük tutulmalı)
Enerji kaynağı ancak kedi için opsiyonel. Yüksek karbonhidrat obezite ve diabetes riski.
Pirinç, patates, bezelye (sınırlı kullanım)
⚠️ Önemli: Tahıl içermeyen (grain-free) mamalar tercih edilebilir.
Su (Hidrasyon)
Vücut ağırlığının kg başına 50-70ml/gün
Böbrek sağlığı, idrar yolu sağlığı, sindirim. Kediler doğal olarak az su içer.
Temiz içme suyu, yaş mama (su içeriği %75-80)
⚠️ Önemli: Dehidratasyon böbrek yetmezliğine yol açar.
Kaliteli Mama Seçimi
Etiket okurken ilk 5 içeriğe bakın. İlk sırada hayvansal protein (tavuk, balık, et) olmalı. "Et yan ürünleri", "hayvan proteini" gibi belirsiz ifadelerden kaçının. AAFCO veya FEDIAF standartlarına uygunluk arayın.
Yaşa Göre Beslenme Programı
Yavru kediler büyüme için yüksek enerji ihtiyacı duyarken, yaşlı kediler düşük kalorili ve kolay sindirilebilir mamaya ihtiyaç duyar. Yaşa uygun beslenme programı oluşturun.
0-12 Ay (Yavru Kedi)
Mama Tipi:
Yavru kedi maması (kitten formula) - yüksek protein ve yağ
Besin İçeriği:
Protein: Min %30, Yağ: Min %12, DHA (beyin gelişimi)
Özel İhtiyaçlar:
- İlk 4-6 hafta anne sütü (ideal)
- Anne sütü yoksa yavru kedi mama tozu
- 6-8 haftalıkken katı mamaya geçiş
- Küçük lokma boyutlu mama
- Bol temiz su
- 12. aya kadar yavru kedi maması
Dikkat:
Yetişkin kedi maması vermeyin - besin ihtiyacı farklı!
1-7 Yaş (Yetişkin Kedi)
Mama Tipi:
Yetişkin kedi maması - dengeli besin
Besin İçeriği:
Protein: Min %26, Yağ: Min %9, Taurin, Omega-3/6
Özel İhtiyaçlar:
- Kilo kontrolü (obezite riski)
- Aktif kediler için daha fazla kalori
- Kısır kediler için düşük kalorili mama
- Saç topu önleyici mama (uzun tüylü için)
- Diş sağlığı için kuru mama
- İdrar yolu sağlığı için yaş mama desteği
Dikkat:
Kısırlaştırma sonrası porsiyon kontrolü kritik!
7+ Yaş (Yaşlı Kedi)
Mama Tipi:
Yaşlı kedi maması (senior formula) - kolay sindirim
Besin İçeriği:
Protein: Yüksek kalite (%28-32), Düşük fosfor, Omega-3, Antioksidanlar
Özel İhtiyaçlar:
- Düşük fosforlu mama (böbrek sağlığı)
- Kolay çiğnenebilir mama
- Eklem desteği (glukozamin, kondroitin)
- Antioksidanlar (bağışıklık desteği)
- Daha fazla yaş mama (hidrasyon)
- 6 ayda bir veteriner kontrolü
Dikkat:
Ani kilo kaybı veya iştahsızlık ciddi hastalık belirtisi olabilir!
Kedinizin yaşına uygun bakım programı için de rehberimize göz atın.
Yaş Mama vs Kuru Mama
Hem yaş hem kuru mamanın avantaj ve dezavantajları vardır. Çoğu veteriner her ikisinin kombinasyonunu önerir (hibrit beslenme).
Yaş Mama (Konserve/Pouch)
Avantajlar:
- •Yüksek su içeriği (%75-80) - idrar yolu sağlığı
- •Daha lezzetli ve aromatik
- •Düşük karbonhidrat
- •Kilo kontrolünde etkili (az kalorili)
- •Yaşlı kediler için kolay çiğneme
- •Böbrek hastası kediler için ideal
Dezavantajlar:
- •Daha pahalı
- •Açıldıktan sonra buzdolabında 24 saat
- •Diş temizliği sağlamaz
- •Oda sıcaklığında hızlı bozulur
- •Porsiyon kontrolü zor
Tavsiye:
Günlük beslenmenin %50-100'ü yaş mama olabilir.
Kuru Mama (Kibble)
Avantajlar:
- •Ekonomik ve pratik
- •Uzun raf ömrü
- •Diş temizliğine yardımcı
- •Porsiyon kontrolü kolay
- •Oyun ve ödül için kullanılabilir
- •Otomatik besleme cihazına uygun
Dezavantajlar:
- •Düşük su içeriği - dehidratasyon riski
- •Yüksek karbonhidrat (bazı markalarda)
- •İdrar yolu problemi riski artırır
- •Daha az lezzetli
- •Obezite riski (fazla tüketim)
Tavsiye:
Bol su ile birlikte verilmeli. Yaş mama ile kombine edilebilir.
Hibrit Beslenme (Öneri)
Sabah yaş mama, akşam kuru mama vererek her ikisinin avantajlarından yararlanabilirsiniz. Yaş mama ile su tüketimi artarken, kuru mama diş sağlığını destekler.
Örnek: 4 kg yetişkin kedi için günde 200g yaş mama + 30g kuru mama
Özel Durumlar İçin Diyet Önerileri
Kronik hastalıklar, alerji, obezite gibi özel durumlarda veteriner hekim önerisi doğrultusunda özel diyet uygulanmalıdır.
Obezite (Fazla Kilolu Kediler)
Diyet Tipi:
Düşük kalorili, yüksek proteinli, yüksek lifli mama
Önemli:
Hızlı kilo kaybı karaciğer yağlanmasına (hepatik lipidosis) yol açabilir - tehlikelidir!
Uygulama İpuçları:
- Porsiyon kontrolü - tartarak verin
- Günde 2 öğün, ara öğün yok
- Oyun ve egzersiz artırın (günde 15-20 dk)
- Ödül olarak mama yerine oyun verin
- Hedef: Haftada 1-2% kilo kaybı
İdrar Yolu Problemleri (FLUTD)
Diyet Tipi:
İdrar yolu sağlığı formülü - magnezyum ve fosfor kontrollü
Önemli:
İdrar yapamama 24 saat içinde ölümcül olabilir - acil veteriner!
Uygulama İpuçları:
- Çok yaş mama - su tüketimi kritik
- pH dengeli mama (6.0-6.5)
- Az sodyumlu mama
- Küçük sık öğünler
- Temiz su her zaman erişilebilir (çeşme tercihi)
Böbrek Yetmezliği (CKD)
Diyet Tipi:
Düşük fosfor, düşük protein (ama yüksek kalite), düşük sodyum
Önemli:
Böbrek hastalığı geri dönüşsüzdür, erken teşhis yaşam kalitesini artırır.
Uygulama İpuçları:
- Veteriner reçeteli renal diet
- Yaş mama + bol su
- Fosfor bağlayıcılar (veteriner önerisi)
- Küçük sık öğünler
- Iştah stimülanları (gerekirse)
Diabetes (Şeker Hastalığı)
Diyet Tipi:
Düşük karbonhidratlı (<10%), yüksek proteinli, yüksek lifli
Önemli:
Diyabet yönetimi insülin tedavisi + diyet kombinasyonu gerektirir.
Uygulama İpuçları:
- Taneli gıda (grain-free) tercih edin
- Sabit öğün saatleri (insülin zamanlaması)
- Yaş mama + az kuru mama
- Kilo kontrolü
- Düzenli kan şekeri takibi
Gıda Alerjisi/Hassasiyeti
Diyet Tipi:
Hipoalerjenik mama - sınırlı ingredient (novel protein)
Önemli:
Gıda alerjisi tespiti zaman alır, sabırlı olun.
Uygulama İpuçları:
- Elimination diet (8-12 hafta)
- Tavşan, ördek, kangaroo gibi yeni protein kaynakları
- Tek protein, tek karbonhidrat
- Ödül/snack yok (kontaminasyon)
- Veteriner gözetiminde
Saç Topu (Hairball)
Diyet Tipi:
Yüksek lifli hairball control mama
Önemli:
Ciddi hairball bağırsak tıkanıklığına yol açabilir - cerrahi gerekebilir.
Uygulama İpuçları:
- Günlük tüy tarama (uzun tüylü için kritik)
- Hairball jel/macun (haftalık)
- Yeterli su tüketimi
- Omega-3/6 takviyesi (tüy sağlığı)
- Yaş mama oranı artırın
Veteriner Beslenme Danışmanlığı
Özel diyet gerektiren durumlar için veteriner hekim gözetiminde beslenme programı oluşturun. Reçeteli mamalar ve takviye programları için profesyonel destek alın.
Kediler İçin Toksik Gıdalar
Aşağıdaki gıdalar kediler için zehirli veya çok zararlıdır. Kesinlikle vermemelisiniz!
| Gıda | Tehlike | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Soğan, Sarımsak, Pırasa | Anemi (kırmızı küre yıkımı) | Yüksek |
| Çikolata, Kakao, Kafein | Kalp ritim bozukluğu, nöbet | Yüksek |
| Üzüm, Kuru Üzüm | Böbrek yetmezliği | Yüksek |
| Alkol | Koma, ölüm | Kritik |
| Xylitol (Tatlandırıcı) | Kan şekeri düşmesi, karaciğer hasarı | Yüksek |
| Süt Ürünleri (Yoğun) | İshal (laktoz intoleransı) | Orta |
| Çiğ Et/Balık/Yumurta | Salmonella, E.coli, parazit | Orta |
| Kemik (Pişmiş) | Bağırsak delinmesi, boğulma | Yüksek |
| Avokado | Kalp ve solunum problemleri | Orta |
| Elma/Kayısı Çekirdeği | Siyanür zehirlenmesi | Yüksek |
Zehirlenme Şüphesinde Ne Yapmalı?
Kediniz toksik bir gıda yediyse vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurun. Yediği maddeyi ve miktarını belirtin. Kusturma girişiminde bulunmayın.
Zehirlenme Acil MüdahaleBeslenme İpuçları
Kedinizi sağlıklı beslemenin temel kuralları ve pratik öneriler.
Düzenli Öğün Saatleri
Kediler rutini sever. Sabit saatlerde beslemek sindirim sağlığını destekler.
- Sabah-akşam aynı saatlerde
- Öğünler arası 8-12 saat
- Gece açlık kusmalarını önler
- Otomatik besleyici kullanılabilir
Porsiyon Kontrolü
Mama paketindeki önerileri takip edin, ancak kedi bireysel.
- Ölçekli kap veya tartı kullanın
- Günlük kaloriyi aşmayın
- Snack/ödül toplam kalorinin %10'u
- Kilo takibi yapın (aylık)
Su Tüketimi
Kediler doğal olarak az su içer, teşvik edilmeli.
- Birden fazla su kabı (farklı yerlerde)
- Akan su çeşmesi (kediler sever)
- Geniş, sığ kaseler (bıyık rahatlığı)
- Günlük taze su
Yavaş Geçiş
Mama değişimlerinde ani geçiş sindirim problemlerine yol açar.
- 7-10 günlük geçiş süreci
- İlk 2-3 gün: %25 yeni mama
- Sonraki 2-3 gün: %50 yeni mama
- Son 2-3 gün: %75 yeni mama
- İshal/kusma varsa yavaşlatın
Profesyonel Beslenme Danışmanlığı
Beylikdüzü'nde uzman veteriner hekimlerimizle kediniz için kişiselleştirilmiş beslenme programı oluşturun. Yaş, kilo, sağlık durumu ve özel ihtiyaçlara göre mama önerisi alın.